SEYYİD ALİZÂDE’NİN HIZIRNÂME’Sİ BAĞLAMINDA ALEVÎ DÜŞÜNCESİNDE HIZIR İNANCI

  • HANİFİ ŞAHİN ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ
Anahtar Kelimeler: Hızır, Hızırnâme, Alevîlik, Bektâşîlik, Tasavvuf, Hacı Bektaş Veli, Şia.

Özet

Hızır inancı, farklı isimlerle de olsa birçok toplumda görülmektedir. İslam toplumlarında bu düşüncenin kabul görmesinde nasların doğrudan katkısı olmuştur. Türk halk inancında önemli karşılığı olan bu inanç Alevî-Bektâşî düşüncesine tesir etmiştir. Hızırnâme, Hızır ve ricalü’l-gayb denilen veliler hakkındaki telakkilere ait manzum eserlerin ortak adıdır. Hızırnâmler, ihtiva ettikleri özellikleri bakımından, Alevî-Bektâşî düşüncesinde Buyruklar kadar önemlidir. Bu eserlerde Alevî-Bektâşî düşüncesinde önemli olan çok sayıda inanç ve kavramlara yer verilmektedir. Bunlardan bazıları; dört kapı kırk kam, üç sünnet, yedi farz, musahiplik, kurban,  dâr, on iki imam, tecellâ ve teberrâ, Ali-Muhammed, Hasan, Hüseyin, gibi kavramlardır. Hızır’ın uzun yaşanması ile imamın gaybeti arasında irtibat kurulmaktadır. Ayrıca eserde çeşitli oranlarda Şii etkileşimi görülmektedir. Bu makalede Seyyid Alizâde’ye ait Hızırnâme’deki Hızır inancı ve Hızır ve tipolojisi ele alınmaktadır. 
Yayınlanmış
2016-12-14