YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU’NUN NUR BABA’SI İÇİN DÖNEMİNDE BİR REDDİYE: ‘NUR BABA MASALI’

  • Ahmet DEMİR Başkent Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi Bölümü
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Nur Baba, Bezmi Nusret Kaygusuz, Nur Baba Masalı.

Özet

Tefrika edilmeye başlandığı andan günümüze Yakup Kadri’nin Nur Baba adlı romanına dair edebî, dinî, felsefî tartışmaları içeren pek çok çalışma, kitap, yazı ve değerlendirme kaleme alınmıştır. Türk edebiyatında olumlu ve olumsuz iki uçta eleştirilen romanı, olumlu karşılayanlar özellikle edebî değer noktasında yüceltirken, olumsuzlayanlar ise özellikle Yakup Kadri’nin Bektaşilikle bağdaşmayan bir içeriği Bektaşiliğe isnat ettiği, Bektaşiliği kötü gösterdiği iddiasıyla yok sayıcı bir yaklaşım göstermiştir. Edebiyat araştırmalarında, Nur Baba üzerine değerlendirmeler bağlamında üzerinde durulmayan ve Nur Baba’nın yayımlandığı dönemin eleştirel yazılarından olan Bezmi Nusret (Kaygusuz)’e ait Nur Baba Masalı başlıklı risale de Nur Baba’nın döneminde yarattığı akisler bakımından önemlidir. Bezmi Nusret’in 1338/1922’de Nur Baba’nın kitap olarak basımından hemen sonra yazdığı Nur Baba Masalı, Nur Baba için bir ‘reddiye’ niteliği taşır ve temelde Nur Baba’nın edebî yönüne ve romandaki Bektaşiliğin yansıtılma şekline dair iki yönlü bir değerlendirmeyi içerir.Çalışmamızda Yakup Kadri’nin Nur Baba romanı odağa alınarak Yakup Kadri’nin, romanını ve romanın, döneminde yarattığı akisleri nasıl değerlendirdiği Nur Baba’nın birinci (1338/1922) ve ikinci (1339/1923) baskıları için önsöz niteliğinde kaleme aldığı ‘İlk İzah’ ve İkinci İzah’ yazıları üzerinden dikkate sunulmuş, Bezmi Nusret’e ait Nur Baba Masalı’na dikkat çekilmiş, risale Latin harflerine aktarılmış ve bu kitapçıktaki Nur Baba romanına dair görüşler değerlendirilmiştir.

Referanslar

AKI, N. (2001). Yakup Kadri Karaosmanoğlu: İnsan-Eser-Fikir-Üslûp. İstanbul: İletişim Yayınları.

AKTAŞ, Ş. (2014). Yakup Kadri Karaosmanoğlu. Ankara TDK Yayınları.

BABA, O. (2002). Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Toker Yayınları.

ÇIKLA, S. (2003). Eleştiri Tarihinde Tenkit Adını Taşıyan İlk Dergimiz: -Tenkid-. Hece: Eleştiri Özel Sayısı, 77/78/79, 617-621.

DEMİRCİ, M. (2013). Karataş Bektaşi Tekkesi. Yeni Asır, 22.02.2013. http://www.yeniasir.com.tr/yazarlar/mehmet.demirci/2013/02/22/karatas-bektasi-tekkesi (Erişim Tarihi: 05.05.2016)

GARİPER, C. ve KÜÇÜKCOŞKUN, Y. (2008). II. Meşrutiyet Döneminde Yayımlanan Nur Baba Romanı ve Yarattığı Akisler. bilig, 47, 45-78.

GARİPER, C. ve KÜÇÜKCOŞKUN, Y. (2009). Dionizyak Coşkunun İhtişam ve Sefaleti: Yakup Kadri’nin Nur Baba Romanına Psikanalitik Bir Yaklaşım. İstanbul: Akademik Kitaplar.

GÜLMEZ, N. ve ÖNDER, M. (2013). Alaşehir Kongresi’nde Bir Belediye Başkanı: Galip Bey. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(3), 116-130.

GÜLMEZ, N. ve TAHANCI, B. (2013). Alaşehir Kuva-yı Milliye Komutanı Mustafa Şahyar Bey. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(3), 131-148.

IŞIK, İ. (2006). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. C.5, Ankara: Elvan Yayınları.

(KARAOSMANOĞLU) YAKUP KADRİ (1338/1922). Nur Baba. İstanbul: Akşam Matbaası.

(KARAOSMANOĞLU) YAKUP KADRİ (1339/1923). Nur Baba. İstanbul: Orhaniye Matbaası.

KARAYAMAN, M. (2014). Yüzbaşı Süleyman Süruri (Emekçil) Bey’in Batı Anadolu’da Kuva-yı Milliye Hareketi’nin Ortaya Çıkmasındaki Hizmetleri. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 55, 83-108.

KAYGUSUZ, B. N. (1955). Bir Roman Gibi. İzmir: İhsan Gümüşayak Matbaası.

KAYGUSUZ, B. N. (2005). Şeyh Bedreddin. (Ed. Öner Yağcı). İstanbul: İleri Yayınları.

(KAYGUSUZ), BEZMİ NUSRET (1338/1922). Nur Baba Masalı. İzmir: Ahenk Matbaası.

OĞUZKAN, A. F. (1979). Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Hayatı Sanatı Eserleri. İstanbul: Varlık Yayınevi.

TDK Güncel Türkçe Sözlük (2016a). “Masal”.

http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.573460f1610021.85743466 (Erişim Tarihi: 12.05.2016).

TDK Güncel Türkçe Sözlük (2016b). “Masal okumak (veya anlatmak)”.

http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&kelime=masal%20okumak%20(veya%20anlatmak)&cesit=2&guid=TDK.GTS.573460f62a0686.47540728 (Erişim Tarihi: 12.05.2016).

Yayınlanmış
2016-12-14