ŞAİR HÜSEYNİ VE MESNEVİSİ: MANZUM RİSÂLE-İ PENC-İ ÂL-İ ABÂ

  • Bünyamin TAN Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, manzum risâle, penc-i âl-i abâ, Ehl-i Beyt, Şair Hüseynî.

Özet

İslam tarihinde Ehl-i Beyt, Hz. Muhammed’in ailesi olması nedeniyle, büyük bir öneme sahiptir. Gerek tarih kitaplarında gerek hadis kitaplarında, peygamberin ailesi ile ilgili pek çok bilgi ve hadis yer almaktadır. Ehl-i Beyt, sadece dinî eserlerde konu edinilmemiştir. Edebiyatta da Ehl-i Beyt’i konu edinen eserler yazılmıştır. Bunlardan birisi de 16. veya 17. yüzyıl şairi olduğu belirtilen Hüseynî’ye ait olan manzum bir risaledir. Ayrıca gerek halk edebiyatı, gerek divan edebiyatı ve gerek tekke edebiyatı şiirlerinde Ehl-i Beyt ve evlatları pek çok vesile ile anılmışlardır. Ehl-i Beyt’in kimlerden oluştuğuna dair dinî tartışmalar bulunmaktadır. Konuyla ilgili birçok rivayet bulunmaktadır. Makalenin konusu olan risalede de bu riyavetlerden biri konu edinilmiştir. Önce risalenin ne olduğuna kısaca değinilmiştir. Daha sonra penc-i âl-i abâ kavramının ne olduğu anlatılmıştır. Konuyla ilgili Sünnî ve Şiî kaynaklarının görüşlerine yer verilmiştir. Ehl-i Beyt’in kimlerden oluştuğuna dair tartışmalara kısaca değinilmiştir. Türkiye’de bulunan kütüphanelerde, penc-i âl-i abâyı konu edinen el yazma ve matbu eserlerin listesi hazırlanmıştır ve risalenin bu eserler arasındaki önemi saptanmıştır. Hüseynî’nin kimliğini tespit etmek için aynı adı kullanan şairler incelenmiştir. Yapılan tenkit sonucunda eserin şairi belirlenmiştir. Ardından eserin içeriği ve şekli ile ilgili bilgiler verilmiştir. Mesnevi tertibine göre risalenin bir incelemesi yapılmıştır ve konunun özetine yer verilmiştir. Ardından risalenin metninin transkripsiyonlu metnine yer almaktadır.
Yayınlanmış
2018-12-18